
DBB-M, DARIAH-EU ile İş Birliği Ortaklığı Anlaşması İmzaladı
Avrupa Beşeri Bilimler ve Sanatlar Dijital Araştırma Altyapısı (DARIAH-EU), dijital beşeri bilimler alanında Avrupa genelinde araştırma, eğitim ve veri paylaşımını destekleyen en önemli araştırma altyapılarından biri.
European Strategy Forum on Research Infrastructures (ESFRI) çerçevesinde oluşturulan bir European Research Infrastructure Consortium (ERIC) olarak DARIAH, 20’den fazla Avrupa ülkesini ve yüzlerce araştırma kurumunu bir araya getiren güçlü bir uluslararası organizasyon.
DARIAH’ın temel amacı, beşeri bilimler ve sanatlar alanındaki araştırmacıların dijital yöntem ve araçlardan en verimli biçimde yararlanabilmesini sağlamak; veri yönetimi, eğitim, açık bilim ve araştırma altyapısı konularında uluslararası iş birliğini geliştiriyor. Bu kapsamda, DARIAH; DARIAH-Campus, SSH Open Marketplace ve Transformations: A DARIAH Journal gibi platformlarla araştırma çıktılarını paylaşıyor, çok sayıda Çalışma Grubu (Working Group) aracılığıyla disiplinlerarası üretimi teşvik ediyor.
Bu önemli Avrupa araştırma ağı, Marmara Üniversitesi Dijital Beşeri Bilimler Merkezi (DBB-M) ile yeni bir İş Birliği Ortaklığı (Cooperating Partnership) anlaşması imzaladı.
Bu anlaşma ile Türkiye, DARIAH-EU ağına resmî olarak dâhil olurken, DBB-M Türkiye’den bu yapıya katılan ilk kurum oldu.
DARIAH’ın Misyonu ve Türkiye İçin Önemi
DARIAH, dijital beşeri bilimler alanında altyapı geliştirme, eğitim materyali üretme ve araştırmacılar arasında veri paylaşımını kolaylaştırma hedefiyle faaliyet göstermekte. Ağ, tarih, kültürel miras, dilbilim, sanat tarihi, sosyoloji, ilahiyat ve bilgi teknolojileri gibi alanlarda dijital dönüşümü destekleyen projelere öncülük etmekte.
Bu yeni ortaklık, DARIAH’ın Avrupa dışına açılarak, tarihsel ve kültürel olarak son derece zengin bir bölge olan Türkiye’deki araştırma kapasitesini güçlendirmesi açısından büyük önem taşıyor. DARIAH, DBB-M ile iş birliği sayesinde Türkiye’deki dijital beşeri bilimler topluluğunun gelişimini desteklemeyi, eğitim ve araştırma faaliyetlerine katkı sağlamayı ve ortak projeler yürütmeyi amaçlıyor.
DARIAH Ulusal Koordinasyon Görevlisi Edward Gray, bu ortaklığa ilişkin şunları ifade etti:
“Bu ortaklık bizim için son derece heyecan verici. Marmara Üniversitesi DBB-M ekibi, Türkiye’de dijital beşeri bilimlerin gelişimine liderlik ediyor. DARIAH olarak, bu iş birliğiyle dijital araştırma altyapısının Avrupa’nın ötesine nasıl genişleyebileceğini somut biçimde gösteriyoruz.”
Gelecek Planları ve Ortak Çalışma Alanları
Merkezimiz, DARIAH ağı içinde Multilingual DH, Analyzing and Linking Biographical Data, UDigiSH, ARCHETIPO ve DH Course Registry gibi çalışma gruplarına aktif katkı sunmayı; ayrıca Dijital Klasik Kaynaklar ve Dijital Gazetteerler konularında yeni çalışma grupları başlatmayı planlamakta.
Ayrıca DBB-M, DARIAH-Campus eğitim platformuna içerik üretmeyi, araştırma çıktılarıyla Transformations: A DARIAH Journal’a katkı sunmayı ve SSH Open Marketplace için yerelleştirilmiş açık erişim kaynaklar geliştirmeyi hedeflemekte. 2026 yılında İstanbul’da düzenlenmesi planlanan “DARIAH Günü” etkinliği ise, ulusal paydaşları, kamu kurumlarını, araştırmacıları ve öğrencileri bir araya getirerek Türkiye’nin DARIAH üyeliğine giden sürecini destekleyecek.
DBB-M Müdürü Doç. Dr. Yunus Uğur, iş birliğine ilişkin olarak şunları söyledi:
“DARIAH ile bu ortaklık, Türkiye’nin dijital beşeri bilimler alanındaki birikimini uluslararası düzleme taşımak için büyük bir fırsat sunuyor. Avrupa genelindeki araştırmacılarla bilgi, veri ve deneyim paylaşarak hem ülkemizin kültürel mirasına hem de küresel dijital beşeri bilimler alanına katkıda bulunmayı hedefliyoruz.”
Bu yeni ortaklıkla birlikte DARIAH, tarihsel derinliği ve kültürel çeşitliliğiyle öne çıkan Türkiye’ye uzanarak dijital araştırma ağını genişletirken; Marmara Üniversitesi ve DBB-M ile birlikte dijital beşeri bilimler ekosistemine yeni bir ivme kazandırıyor.
Haberi İngilizce olarak DARIAH-EU web sitesinden okumak için tıklayınız.
DARIAH-EU web sitesi için tıklayınız.

Balkan Studies Foundation ile kurduğumuz iş birliği kapsamında, araştırma, eğitim ve yayımlama alanlarında güçlü bir ortaklık geliştirdik. 2022 yılında kurumsal yapılanmasını tamamlayan Balkan Studies Foundation, Makedonya başta olmak üzere Balkan coğrafyasındaki çokdisiplinli çalışmalarla bölgesel gelişime katkı sağlamayı amaçlamaktadır.
Kuruluş, din, dil, renk veya cinsiyet gözetmeksizin tüm toplumsal gruplar ve bireylerle bilimsel, eğitimsel ve yayımlama süreçleri üzerinden diyalog kurmayı hedeflemektedir. Bu doğrultuda araştırma merkezleri, eğitim ve öğretim kurumları, yayınevleri ve çok dilli (İngilizce, Türkçe, Arnavutça, Makedonca vb.) yayın platformlarıyla bölgesel bilgi üretimi, gençlerin güçlenmesi ve toplumsal kapsayıcılık alanlarında aktif role sahiptir.
İş birliğimiz, kuruluşun bu vizyonunu destekleyerek ortak projeler, yayınlar ve öğrenme programları yoluyla Türkiye–Balkan ilişkilerinde hem akademik hem de pratik düzeyde köprü oluşturmayı hedeflemektedir.
Balkan Studies Foundation websitesine erişmek için tıklayınız

Dijital Vakıf Araştırmaları (DWS) websitesi vakıf alanında çalışan araştırmacılar ile Türkiye’de yeni gelişmekte olan Dijital Beşeri Bilimler alanında kendini geliştirmek isteyen kişileri bir araya getirmek için oluşturulmuş bir platformdur.
Platformun amacı vakıf tarihi çalışmalarının ana kaynakları olan vakfiye, şer‘iyye sicilleri, muhasebe, ahkâm, atîk ve cedîd hazîne, hurûfât ve evkâf-ı hümâyûn müfettişliği defterlerinin içerdikleri veri potansiyellerinin ortaya çıkarılması ve dijital beşeri bilimlerin yaklaşım ve yöntemleriyle bu verilerin yeniden ele alınmasıdır. Osmanlıca vakıf belge koleksiyonlarının hızlı bir şekilde sayısallaştırılması, mekânsal analiz, sosyal ağ veya metin analizi yapılabilmesi için dijital teknolojilerin kullanılması hedeflenmektedir. Verilere uygun veri tabanları oluşturularak yeni yazılımların geliştirilmesi sağlanacaktır. Böylece, Osmanlı vakıf tarihi farklı disiplinlerin çalışma alanı içine girebilecek makro düzeyde dönemsel ve tematik karşılaştırmalar mümkün olabilecektir.
Bu amaçla çıkılan yolda alanda çalışmak isteyen adaylar için vakıf arşiv kaynaklarını okuma atölyesi, vakıf alanında hazırlanan proje, tez, kitap ve makale sunumlarının yapılacağı aylık seminerler ve dijital beşeri bilimlerin yöntemlerinin öğretileceği çeşitli eğitimler yapılacaktır. Sitede ayrıca vakıf alanında yapılmış ulusal ve uluslararası çalışmaların takibi yapılarak dijital bir arşiv oluşturulması planlanmaktadır. Vakıf çalışmalarında Dijital Beşeri Bilimlerin yöntemlerini kullanan yahut kullanmayı düşünen araştırmacılara rehberlik edecek bu platform vakıf alanında çalışacak dinamik bir proje ekibi oluşturarak çalışmalara yeni bir ivme kazandıracaktır.
Dijital Vakıf Araştırmaları websitesine erişmek için tıklayınız

Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ve Marmara Üniversitesi Mehmet Genç İktisat Tarihi Çalışmaları Araştırma ve Uygulama Merkezi (MGİTAM) ile Dijital Beşeri Bilimler Uygulama ve Araştırma Merkezi (DBB-M) arasında Kütüphane, Arşivler ve Dijital Çalışmalar alanında bir işbirliği çerçevesi oluşturmak; ortak girişimleri, araştırma projelerini ve akademik çabaları teşvik etmek amacıyla bir iş birliği protokolü imzalanmıştır.
Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi 2020 tarihinde hizmete açılmıştır. Kütüphane, 125.000 m² alanda 5.500 kişilik oturma kapasitesi ile okuyuculara hizmet vermektedir. 137 farklı dilde, 2.241.273 kitap, 26.904 adet basılı dergiye ait 2.949.667 süreli yayın olmak üzere 5.190.940 basılı kaynak mevcuttur. Ayrıca, erişim sağlanan 85 ana veritabanına ait 245 adet veritabanı içeriğinde; 1.350.000 e-kitap, 8.000.000 elektronik tez ve 155.000 e-dergiye ait 350 milyondan fazla makale, rapor, vb. yayınla birlikte ülkenin en büyük kütüphanesidir. 2020 yılından itibaren kullanıma sunmuş olduğu Devlet Arşivleri Başkanlığı koleksiyonunda bulunan 103.350 kitap, 136 milyon belge, 567.000 defterin dijitalini de kullanıcılarına açarak dünyanın sayılı kütüphaneleri arasına girmiştir. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi ve Devlet Arşivleri Başkanlığı envanterinde, araştırmacıların kullanımına sunulan 141.718.843 kitap, belge, defter, dia, harita vb. yayın bulunmaktadır. Detaylı bilgi için tıklayınız.
Kütüphanede Mehmet Genç koleksiyonu da dahil olmak üzere çok sayıda kişinin özel koleksiyonu da bulunmaktadır. Tıklayınız.